کوهزاد زاگرس بخش مرکزی کمربند کوهزایی آلپ- هیمالیا یکی از جوان ترین سامانه های کوهزایی دنیاست. ویژگی های زمین شناسی و دگرشکلی این کوهزاد به طور کامل متفاوت با بخش های دیگر کمربند کوهزایی آلپی است. از آشکارترین ویژگی ساختاری کوهزاد زاگرس می توان به چین های بزرگ مقیاس اشاره کرد. مهم ترین ویژگی چین ها در این پهنه نبود یکنواختی در هندسه آنهاست. روند عمومی ساختارهای شکل گرفته در پهنه زاگرس (چین ها و گسل های بزرگ) شمال باختر- جنوب خاور است که به دلایل گوناگون از جمله جای گرفتن در پهنه گسل های بزرگ این روند دچار انحراف و خمش شده است. تغییر الگوی اولیه چین ها گاه ممکن است به بیش از یک عامل زمین ساختی مربوط باشد. عملکرد همزمان دو یا چند عامل همچون گسلش و یا نفوذ و رشد نمک در ساختمان یک چین نیز امکان دارد الگوی چین را دچار تغییر چشمگیرتری کند. از چین هایی که می توان این ویژگی را در آن بررسی کرد، تاقدیس کوه احمدی است که در 50 کیلومتری خاور شیراز شکل گرفته است. این چین دارای الگوی یک چین جعبه ای با روند محوری شمال شمال باختر، باختر- جنوب خاور، خاور است که در گستره جنوبی و نزدیک به گسل راندگی اصلی زاگرس و به موازات آن در پهنه زاگرس چین خورده خودنمایی می کند و مرز شمالی دشت سروستان را تشکیل می دهد. تاقدیس احمدی، چینی باز و متقارن است که دارای راستای محوری به سوی شمال باختر- جنوب خاور و نزدیک به خاوری- باختری است. در درازای تاقدیس، محور آن در چند نقطه دچار انحراف شده است و هیچ گاه به صورت یک ساختار مستقیم دیده نمی شود. بزرگ ترین انحراف محور تاقدیس احمدی در پایانه خاوری آن دیده می شود. در این بخش محور تاقدیس یک انحراف نزدیک به 62 درجه به سوی جنوب از خود نشان می دهد.

تاقدیس چناره جنوب پهنه لرستان و در شمال پهنه فروبار دزفول، در کمربند چین خورده-رانده زاگرس قرار دارد. در این مقاله ایجاد و توسعه شکستگی ها در این تاقدیس مورد بررسی قرار گرفته و از آنها برای تحلیل وضعیت جنبشی این تاقدیس استفاده شده است. نتایج حاصل از تعیین سن نسبی شکستگی ها، نوع (انبساطی یا برشی بودن) آنها و موقعیت ساختاری شکستگی ها و مقایسه و تلفیق این نتایج با دیگر اطلاعات به دست آمده از جمله اطلاعات حاصل از مقاطع عرضی زمین شناسی ساختمانی رسم شده از تاقدیس، این امکان را فراهم ساخت تا درباره وضعیت جنبشی این تاقدیس نظراتی ارایه شود: الگوی شکستگی های این تاقدیس بر اساس اندازه گیری های صحرایی انجام شده بر روی سازند آسماری، به صورت شش گروه شکستگی اصلی دسته بندی شده است. شکستگی گروه اول (A) با میانگین امتداد 68° به عنوان شکستگی های پیش از فرایند چین خوردگی در نظر گرفته شده اند. شکستگی های گروه دوم (B) با میانگین امتداد  30°از نوع شکستگی های کششی عمود بر راستای محور چین پیشنهاد شده اند. تراکم کم این گروه در یال جلویی را می توان به آشفتگی میدان تنش ناشی از لغزش تاقدیس بر روی گسل راندگی مدفون بالارود نسبت داد. سومین گروه شکستگی ها (C) با میانگین امتداد 110° از نوع شکستگی های انبساطی بوده و عمود بر راستای فشارش و قبل و در حین رشد چین و به موازات محور آن در هر دو یال شکل گرفته اند. شکستگی های گروه چهارم (D) با امتداد  10°و 70° از نوع شکستگی های مزدوج (Conjugate) به شمار رفته و در طی مراحل چین خوردگی و بعد از گروه C در هر دو یال تشکیل شده اند. پنجمین گروه شکستگی ها (E) با میانگین امتداد  140°و  80°از نوع شکستگی های مزدوج بوده و جزء آخرین شکستگی های رخ داده در مراحل چین خوردگی به شمار می روند. ششمین گروه شکستگی ها (F) شامل شکستگی هایی با میانگین امتداد  55°هستند. این شکستگی ها در واقع همان شکستگی های گروه A بوده که بعدا دچار فعالیت دوباره شده و برخی از آنها دره های ژرف و طویلی را ایجاد کرده اند. تاقدیس چناره با تمایل (Vergence) به سوی جنوب باختر یک تاقدیس نامتقارن است. این تاقدیس از انواع چین های غیراستوانه ای با میل محور به سوی جنوب خاور، و متاثر از عملکرد گسل راندگی مدفون بالارود است. اندازه گیری پارامترهای مربوط به یک سطح چین خورده، تاقدیس را به عنوان یک چین باز، نیمه زاویه دار،گسترده، غیرهارمونیک و پیچیده معرفی کرده و آن را در رده1C  Ramsay&Huber (1987) قرار می دهد. اتصال دو تاقدیس اولیه مفروض، به یکدیگر منجر به Z شکل شدن منطقه لولای تاقدیس امروزی شده است.

در مطالعه حاضر بر روی تاقدیس کوه گدوان (گدایون) بررسی هایی شامل تهیه نقشه خطواره ها با استفاده از تصاویر ماهواره های لندست 7، تهیه نقشه تراکم طول، تقاطع و تعداد خطواره ها، همچنین محاسبه دو شاخص ژئومورفیکی شاخص پیچ و خم پیشانی کوهستان، درصد رخ دار شدن پیشانی کوهستان و تحلیل استریوگرافیکی چین انجام گرفت. با توجه به دسته بندی شاخص های ژئومورفیکی، منطقه مورد بررسی از لحاظ تکتونیکی دارای فعالیت شدید تشخیص داده شده و بنابراین سرعت بالاآمدگی در این منطقه بیش از فرسایش پیشانی کوه می باشد، که در حدود یک الی پنج میلی متر در سال تخمین زده می شود. همچنین روش های اتوماتیک و نیمه اتوماتیک به همراه روش دستی در استخراج خطواره ها در این مطالعه انجام گرفت. نقشه خطواره منطقه به همراه نقشه های تراکم طول تعداد و تقاطع خطواره علاوه بر آنکه نواحی دارای آنومالی شکستگی را مشخص می کنند، کمک بسزایی در تعیین محل حفاری چاه های آب در دشت داریان می نماید. با تحلیل استریوگرافیکی چین نیز نوع و و مختصات فضایی اجزا آن تعیین گردید.

تاقدیس خرم آباد با یال جنوبی برگشته و روند شمال باختر-جنوب خاور در مجاور شهرستان خرم آباد، در کمربند چین خورده – رانده زاگرس واقع شده است. سه پیمایش ساختاری عمود بر محور تاقدیس صورت گرفت و ویژگی های ساختاری (شیب و راستای لایه بندی) ساختارهایی مانند گسل ها، ریز چین ها و درزه ها برداشت گردید. به منظور تجزیه و تحلیل هندسی و تعیین نوع چین خوردگی مرتبط با گسلش راندگی، پارامتر های مورد نظر بر نمودارهای جمیسون (1987) منتقل و با بررسی های انجام شده، مشخص گردید که تاقدیس خرم آباد، هندسه ای مشابه با چین های انتشار گسلی و چین های جدایشی گسل خورده دارد. گسل زاگرس مرتفع که در این منطقه به نام گسل رانده خرم آباد شناخته شده است از جنوب این تاقدیس گذشته است و عامل اصلی شکل گیری تاقدیس خرم آباد است.

تاقدیس بنه کوه با درازای 4 و 25 کیلومتر و پهنای 7 تا 17 کیلومتر و راستای چیره شمال باختری - جنوب خاوری، یکی از تاقدیس های واقع در منطقه فارس ساحلی (کمربند چین خورده ساده زاگرس) می باشد. سازند گچساران، هسته در حال فرسایش این تاقدیس را تشکیل داده است. در این مقاله، عناصر سبک چین آشکار شده و سازوکار چین خوردگی از نوع جدایشی نامتقارن بر روی سازند هرمز تشخیص داده شد. با توجه به شباهت تاقدیس بنه کوه با تاقدیس هرنگ و قرار گرفتن آنها در راستای یکدیگر تاقدیس هرنگ به عنوان ادامه شمال باختری تاقدیس بنه کوه مطرح شد. نقشه خطوط همتراز زیرزمینی راس گروه دهرم (مخزن گاز) نیز تهیه شد و بلندترین نقطه ارتفاعی بستگی باختری آن در بخش باختری تاقدیس برای حفاری مناسب تشخیص داده شد.